Secuur vertalen

Als vertaalkantoor hebben we te maken met allerlei soorten teksten die naar en uit een breed scala van talen vertaald dienen te worden. Naast een goed leesbare en correcte weergave van de tekst in verschillende talen, is het ook van belang de notatie van de gebruikte eenheden in de tekst goed in de gaten te houden.

Een bekend voorbeeld is de ten opzicht van het Nederlands afwijkende notatie van getallen in het Engels. Waar het Engels komma’s gebruikt, gebruikt het Nederlands punten en andersom. Dus “tweehonderdduizend” wordt in een Engels document in cijfers genoteerd als 200,000, terwijl het in het Nederlands 200.000 wordt. Andersom geldt hetzelfde: tweeënhalf procent schrijf je in een Engelse tekst als 2.5% en in een Nederlandse als 2,5%.

Een ander geval waarin oplettendheid vereist is, is de datumnotatie. In een Zweeds document kan je bijvoorbeeld tegenkomen: 2006-12-01. Het gaat in dit geval niet om 12 januari 2006, maar om 1 december 2006. In een Nederlandse tekst zou je dat noteren als 01-12-2006, precies tegengesteld dus!

Iets soortgelijks doet zich voor bij eenheidsmaten. Een Nederlander zal het fijn vinden om in een tekst aanduidingen tegen te komen in de voor hem bekende kilometers, meters, liters en Celsius in plaats van in miles, feet, gallons of Fahrenheit. In gevallen waarin een dergelijke omzetting wenselijk is, moet dus ook de betreffende eenheid worden omgerekend, wat voor “lelijke” getallen kan zorgen. Zo is “about 20 miles” na omrekening gelijk aan “ongeveer 32,2 kilometer”, wat de vertaler voor een dilemma stelt: blijft hij dicht bij de bron en schrijft hij bijvoorbeeld “ongeveer 20 mijl (32 kilometer)”, of gaat hij voor het leesgemak en smokkelt hij een paar kilometer met “ongeveer 30 kilometer”?

Een apart geval is de notatie van tijd. Zoals bekend werkt o.a. het Amerikaans Engels meestal met een 12-uurs notatie, met de toevoeging “a.m.” en “p.m.” (voor het gemak ook vaak geschreven als “am/AM/A.M.” en “pm/PM/P.M.), terwijl in Nederlandse teksten gebruik wordt gemaakt van een 24-uurs notatie. Iets wat om vier uur ’s middags plaatsvindt, vindt in een Nederlandse tekst dus plaats om 16.00u, terwijl het in een Engels verhaal plaats heeft om 4.00 p.m. Maar wat te doen met een naar het Engels te vertalen Nederlandse tekst waarin het gaat om 12.00u? Wordt dat nu 12.00 a.m. , of 12.00 p.m.? Voor allebei valt wat te zeggen, maar in het Amerikaans Engels wordt meestal gekozen voor 12.00 p.m. (waardoor 12 dus voor 1 komt in deze notatie, want 12 p.m. komt voor 1 p.m.!), maar ook “12.00 noon” is een geaccepteerde schrijfwijze die veel onduidelijkheid voorkomt. Ook binnen de Engelssprekende wereld is hierover overigens geen consensus: in Canada geven ze de voorkeur aan alleen “noon” en dus niet “12.00 noon”.

Een wat eenvoudiger voorbeeld is het “internationaliseren” van telefoonnummers. Een Nederlandse tekst die naar het Engels vertaald wordt voor gebruik in het buitenland, moet voor de lezer in het buitenland bruikbare informatie bevatten. Een Nederlands telefoonnummer zonder landencode ervoor voldoet niet aan die eis. Het nummer 0344 66 16 90, zal dus in de vertaling worden geschreven als +31 (0) 344 66 16 90. Rücksichtslos landencodes plakken werkt echter ook niet, want 0900-nummers kunnen bijvoorbeeld niet vanuit het buitenland worden gebeld, ook niet wanneer er een landennummer voor wordt geplakt. In zo’n geval zal er overlegd moeten worden met de opdrachtgever of er een nummer is voor bellers uit het buitenland, dat in plaats van het 0900-nummer kan worden opgenomen.

Bovenstaande voorbeelden laten zien dat het bij vertalen vaak niet alleen gaat om iets goed om te zetten in een andere taal, maar dat er ook begrip nodig is van culturele context en conventies. Het vergt een scherp oog voor detail om een tekst zó leesbaar te maken dat een lezer niet gestoord wordt door elementen die hij of zij niet zou tegenkomen in een tekst die oorspronkelijk in zijn of haar moedertaal was geschreven.

contact

Vertaalbureau Trador

Lingedijk 63

4014 MC Wadenoijen

NEDERLAND

T +31 (0)344-661690

F +31 (0)344-661728

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.